انجمن روابط عمومی ایران، روابط عمومیها، به عنوان اتاق مانیتورینگ و رصدخانه رویدادهای ورودی و خروجی سازمان، در راستای مسئولیت اجتماعی خود میتوانند با همکاری انجمنها و سازمانهای مردمنهاد، روایتگری حرفهای مناسبی از وقایع محیطی ارائه دهند که به کیفیت خدمات سازمان مرتبط است. به زبان ساده، هرگاه روابط عمومیها مسئلهمحور عمل کنند و توانایی درک و پیشبینی قابل دفاعی از حال و آینده وقایع درون و برون سازمانی داشته باشند، میتوانند تهدیدها را به فرصت تبدیل کرده و بهعنوان مشاوران امین و قابل اعتماد مدیران، به راهحلهای بهینه دست یابند.
اتفاقات اخیر مانند اعتراضات عمومی ناشی از نوسانات شدید قیمت طلا، سکه، ارز و تورم، از یک منظر، نتیجه عدم کارایی روابط عمومی نهادهایی همچون ریاست جمهوری، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و وزارت صمت است. این روابط عمومیها و مدیران آنها میدانستند که سوء مدیریت و بیثباتی در قیمتها به اعتراضات و برخوردهای مردمی منجر خواهد شد، اما روایتگری حرفهای، دقیق و به موقع برای تنویر افکار عمومی ارائه نکردند. نه قبل، نه حین و نه پس از اتفاق، هیچ یک از این نهادها پاسخگو نبودند یا از مردم عذرخواهی نکردند.
وقتی روابط عمومیها در تنویر افکار عمومی کوتاهی میکنند، اعتراضات و حرفوحدیثها تشویش اذهان عمومی تلقی میشود و این، به یک بازی باخت-باخت برای رابطه دولت و ملت و سرمایه اجتماعی کشور تبدیل میشود، ضمن آنکه منابع، امکانات و انرژیها هدر میرود. علت اصلی این وضعیت، از بین رفتن حرفهایگرایی و تخصصگرایی در روابط عمومیهاست، به گونهای که بسیاری از مدیران، دوستان، آشنایان یا افراد سفارششده را در این جایگاه مینشانند و این خود ضررهای بزرگی به کشور وارد میکند.
کوتاه سخن آنکه، راه برونرفت از مشکلات، مستلزم دو امر است:
حاکمیت حرفهایگرایی در روابط عمومیها تا بتوانند درست و به موقع افکار عمومی را تنویر کنند.
استفاده از نخبگان به جای افراد سفارشی برای پیشگیری از تشویش اذهان عمومی.
صرفه و صلاح کشور در همه سازمانها و سطوح، باید تحقق منفعت عامه باشد و روابط عمومیهای تخصصمحور و روایتگر حرفهای میتوانند در این مسیر نقش راهگشا ایفا کنند. ناگفته نماند که افراد متخصص و صاحب اندیشه در حوزه روابط عمومی کم نیستند، اما اغلب منزوی میشوند یا مجبور به تبعیت مطلق از دستورات میشوند که نیازمند بازنگری اساسی است.
روابط عمومیهای بالغ و توسعهیافته، برای عمل به وظایف خود در بصیرتافزایی و جهاد تبیین، باید مخاطب خود را با اطلاعرسانی صحیح و به موقع سیراب کنند تا او به صورت منطقی و عقلایی اقناع شود. تنویر افکار عمومی یک وظیفه بدون تعطیلی است و پایبندی به آن برای جلوگیری از تشویش اذهان عمومی و پیشگیری از خشونت و اقدامات سخت، حیاتی است.
حسن خسروی، مدرس دانشگاه و مؤلف کتاب «روابط عمومی و ارتباطات»
